Yargıtay sahte fatura düzenleme ve kullanma fiillerini ayrı suçlar olarak kabul etmeye devam ediyor
Yargıtay 11. Ceza Dairesi, sahte fatura düzenleme ve kullanma eylemlerinin aynı kanun maddesinde seçimlik hareketler olarak yer almasına rağmen, uygulamadaki istikrarlı içtihatları doğrultusunda bu eylemleri birbirine dönüşmeyen ayrı suçlar olarak değerlendirmiş ve her iki suçtan da verilen mahkumiyet kararlarını onamıştır. Karara düşülen muhalefet şerhi ise ceza hukukunda kanunilik ilkesi ve yorum teknikleri açısından geniş çaplı bir tartışma başlatmıştır.
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazı ve dairenin reddi
Bölge Adliye Mahkemesi tarafından sahte fatura düzenleme ve sahte fatura kullanma suçlarından ayrı ayrı mahkum edilen sanığın cezası, Yargıtay 11. Ceza Dairesi tarafından onanmıştır. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı bu onama kararına itiraz ederek, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 359/b maddesinde düzenleme ve kullanma fiillerinin aynı fıkra içinde seçimlik hareketler olarak düzenlendiğini belirtmiştir. Başsavcılık, aynı takvim yılında her iki eylemi de gerçekleştiren failin Türk Ceza Kanunu’nun (TCK) 61. maddesi uyarınca alt sınırdan uzaklaşılarak tek bir suçtan cezalandırılması gerektiğini savunmuştur. Ancak 11. Ceza Dairesi, bu itirazı oy çokluğuyla reddetmiş ve dosyayı Yargıtay Ceza Genel Kuruluna göndermiştir.
Muhalefet şerhinde kanunsuz suç ve ceza olmaz ilkesine aykırılık vurgusu
Karara katılmayan üyeler tarafından yazılan kapsamlı muhalefet şerhinde, Yüksek Dairenin istikrarlı uygulamasının açıkça kanuna aykırı olduğu öne sürülmüştür. Karşı oy yazısında, seçimlik hareketli suçlarda fiillerin birden fazlasının işlenmesi halinde faile iki ayrı suçtan ceza verilemeyeceği vurgulanmıştır. Yasa metnini amacı dışında yorumlayarak seçimlik hareketleri birbirine dönüşmeyen ayrı suçlar saymanın, ceza hukukunun yorum tekniklerini yok saymak ve kanunsuz suç ve ceza olmaz ilkesini çiğnemek anlamına geldiği ifade edilmiştir. Ayrıca, aynı fiilden dolayı iki kez yargılanmama (non bis in idem) ilkesine atıfta bulunularak, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin (AİHM) vergi kaçakçılığı konularındaki kararları emsal gösterilmiş ve aynı amaca yönelik tek bir eylemler zincirinden çift ceza çıkarılamayacağı belirtilmiştir.
Vergi kaçakçılığı suçlarında amaç ve kastın tekliği
Muhalif üyelere göre, sahte belge düzenleme ve kullanma eylemlerinin her ikisi de mali sistemin korunmasına yöneliktir ve failin tek bir amacı vardır. Suçun konusu vergiye ilişkindir ve sahteciliğinin amacı aldatmak değil, vergiyi hiç ödememek veya az ödemektir. Bu nedenle, failin aynı amaca matuf eylemleri yasa tarafından seçimlik hareket olarak tek fıkrada düzenlenmişken, yargı içtihadıyla bunları ayrı suçlar haline getirmek, yasama organının yetkisine müdahale anlamına gelmektedir. Muhalefet şerhinde, diğer TCK maddelerindeki kasten öldürme suçundaki batırma veya bombalama gibi seçimlik hareketler örnek gösterilerek, Yargıtay’ın vergi suçlarındaki bu uygulamasının çelişkili olduğu ifade edilmiştir.
