Yargıtay kamu ihale sözleşmesinin feshinde idareyi haklı buldu ancak eksik hakediş hesaplamasını bozdu
Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, maliyet artışlarını gerekçe göstererek işi bırakan yüklenicinin teminatının irat kaydedilmesini hukuka uygun bulurken, çelişkili bilirkişi raporlarına dayanılarak ek iş bedeli talebinin reddedilmesini bozmuştur.
İmalat girdi fiyatlarındaki artış ve yüklenicinin tasfiye talebi
Davacı yüklenici, 2017 yılında anahtar teslim götürü bedel ile üstlendiği yapım işinde, ekonomik kriz ve inşaat maliyetlerindeki aşırı yükseliş nedeniyle işi tamamlaması halinde iflas edeceğini belirterek sözleşmenin tasfiyesini talep etmiştir. Yüklenici, 4735 sayılı Kanun’a eklenen geçici 4. madde kapsamında imalat girdilerindeki beklenmeyen artışların mücbir sebep sayılması gerektiğini savunmuştur. Ancak idare bu talebi reddederek, verilen ek sürelere rağmen iş programının gerisinde kalındığı gerekçesiyle sözleşmeyi tek taraflı feshetmiş ve teminat mektuplarını nakde çevirmiştir.
Basiretli tacir yükümlülüğü ve idarenin haklı feshi
İlk derece mahkemesi, yüklenicinin bir tacir olarak basiretli bir iş adamı gibi davranması ve maliyet artışlarını öngörmesi gerektiğine karar vermiştir. Yargıtay 6. Hukuk Dairesi de idarenin sözleşmeyi feshetmesinde ve teminat mektuplarını nakde çevirmesinde bir kusuru bulunmadığına hükmetmiştir. Yüklenicinin işi durdurması ve programın gerisinde kalması idarenin fesih işlemini yasal kılmış, teminatın iadesi koşullarının oluşmadığı kesinleşmiştir.
Çelişkili bilirkişi raporları ve ek iş bedeli hesaplamasındaki hatalar
Uyuşmazlığın diğer boyutu olan bakiye hakediş ve ilave iş bedeli alacakları konusunda ise dosyaya sunulan bilirkişi raporları arasında ciddi tutarsızlıklar tespit edilmiştir. Raporların ilkinde davacının alacağı olmadığı belirtilirken, ek raporlarda ilave iş bedelleri dikkate alınarak 231.921,26 TL ile 396.909,42 TL arasında değişen birbirinden farklı ve alternatifli alacak miktarları hesaplanmıştır. Yargıtay, bu denetime elverişsiz ve birbiriyle çelişen raporlara dayanılarak davanın reddedilmesini usul ve yasaya aykırı bulmuştur.
Yeniden keşif ve piyasa fiyatlarına göre kesin hesap zorunluluğu
Yüksek Mahkeme, eksik hakediş alacaklarının doğru tespiti için mahkemece tüm sözleşme evraklarının ve ara hakediş belgelerinin getirtilerek yeniden inceleme yapılması gerektiğine karar vermiştir. Gerektiğinde mahallinde keşif yapılarak, davacının iddia ettiği ilave işlerin sözleşme kapsamındaki bedellerinin Yapım İşleri Genel Şartnamesi (YİGŞ) hükümlerine göre, kapsam dışı imalatların ise yapıldığı yılın piyasa fiyatlarına göre hesaplanması ve kesin hesabın buna göre çıkarılması emredilmiştir.
